Skip to content
LinguaCommons
← Language Guides

索马里语:写给普通话使用者

Flashcards — 304 words

Reveal each card, then rate your recall — the schedule adapts (SM-2) and is stored on your device.

⬇ Download this 304-word deck: CSV · TSV · Anki · .apkg — import into Anki or any SRS app.
Loading deck…

Vocabulary reference

The complete table below is the same 304-term list used by this guide's SRS deck and downloads.

Hover or tap a highlighted term to see its Mandarin meaning and copy it. With a keyboard, Tab to the first term and use the arrow keys; source status is shown in the popup.

#SomaliMandarin
1平安/你好
2你好吗?
3我很好
4早上好
5晚安
6再见
7谢谢
8不客气
9
10对不起
11
12
13好/可以
14你叫什么名字?
15我叫……
16欢迎
17请原谅
18
19
20
21
22我们(不含听者)
23我们(含听者)
24你们
25他们
26我/我们(动词前小词)
27你(动词前小词)
28他(动词前小词)
29她/他们(动词前小词)
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40十一
41二十
42一百
43一千
44
45第一
46家庭
47父亲
48母亲
49父母
50孩子
51男孩/儿子
52女孩/女儿
53兄弟姐妹
54男人/丈夫
55女人/妻子
56配偶/家眷
57朋友
58祖父
59祖母
60时间
61
62今天
63明天
64昨天
65现在
66早上
67中午
68下午
69
70星期/周
71
72
73小时
74分钟
75星期一
76星期日
77什么
78
79哪里
80哪里
81什么时候
82为什么
83怎么样
84多少
85哪个
86是/成为
87有(我有)
88
89
90
91
92
93
94说话
95告诉
96
97
98
99
100看见
101理解
102明白/认出
103知道
104
105
106工作
107
108
109付款
110喜欢/爱
111想要
112需要
113帮助
114
115
116
117
118
119
120
121
122回答
123
124
125
126
127但是
128或者
129因为
130如果
131很/非常
132
133
134更多/超过
135
136否定/疑问小词
137
138跟/和
139焦点标记(前置名词)
140陈述/谓语标记
141焦点引导(分裂句)
142食物
143
144面包
145
146
147
148
149蔬菜
150水果
151咖啡
152
153牛奶
154
155
156米饭
157甜/好吃
158饿
159
160餐厅
161市场
162身体
163
164眼睛
165眼睛(复)
166鼻子
167耳朵
168嘴/语言
169牙齿
170
171腿/脚
172
173头发
174
175舌头
176疼/病
177
178健康
179医生
180医院
181
182家/房子
183
184房间
185桌子
186椅子
187
188窗户
189
190电话
191电脑
192
193
194
195
196钥匙
197衣服
198
199瓶子
200城市
201村庄
202
203学校
204大学
205银行
206花园/菜园
207机场
208车站
209酒店
210清真寺
211
212
213
214森林/野外
215汽车
216公交车
217火车
218飞机
219
220
221
222
223天空
224太阳
225月亮
226星星
227
228
229
230
231
232土地
233
234石头
235
236
237
238
239
240
241公羊
242狮子
243公牛
244骆驼
245
246高/长
247矮/短
248
249
250
251
252
253
254
255容易/轻
256难/硬
257
258
259开心
260伤心
261
262
263干净
264
265
266
267
268
269重要
270
271
272颜色
273
274
275绿
276
277
278
279名字
280年龄
281工作
282语言
283
284
285自由
286文化
287历史
288国家
289人民
290政府
291经济
292教育
293科学
294
295体育
296电影
297诗(索马里长诗)
298故事
299世界
300这是什么?
301多少钱?
302我不懂
303在哪里?
304帮帮我
A1.1Beginner · Foundations

1. 写给普通话使用者的索马里语

索马里语(Af-Soomaali)是索马里、索马里兰的主要语言,也在埃塞俄比亚、肯尼亚、吉布提及全球庞大的侨民社群中使用,母语者约两千万,属亚非语系的库希特语族。1 自 1972 年起,它用拉丁字母书写(c 表咽音、x 表喉擦音、dh 表卷舌、q 表小舌音,双写元音表长音)。对说普通话的人,字母虽新,但拼写规整、没有需要书写的声调符号。

本指南专为以普通话为母语者编写。要坦白:索马里语的语法与汉语差别很大。它是主宾谓(SOV),名词有阴阳两性且“数的性别翻转”(复数常取与单数相反的性别),定冠词是粘在词尾的后缀,还有一套著名的“焦点词”(baa / waa / waxaa)来标记句子的信息焦点。此外,虽然拼写不标声调,但音高(声调/重音)能区分性别、数与格——听说时要靠“音配文”来掌握。真正的新挑战有三:SOV 与后缀冠词、性别翻转,以及焦点词系统。

A1.2Beginner · Building Basics

普通话使用者要有的心理准备

  • 语序相反——主宾谓(SOV),动词在句末;名词短语内部却是“中心词在前”(名词先于形容词)。
  • 后缀定冠词——不是 the,而是随性别的后缀 -ka/-ga(阳)、-ta/-da(阴):guri“房子”→ guriga“那房子”。
  • 焦点词是关键——主句常用 baa/waa/waxaa 标记焦点,这在汉语里没有直接对应,是学习重点。
  • 声调不写但重要——音高区分性别/数/格;一定要“听读并进”,如 ínan(男孩)vs inán(女孩)。

问候与礼貌用语

索马里语普通话说明
你好/平安也是“和平”
你好吗?
谢谢
对不起字面“我为此难过”
/ Maya是 / 不
再见含 nabad(平安)
你叫什么名字?

数字 1 到 10

索马里语普通话

这些数字是纯库希特语底层,与汉语、英语都不同,需要专门记忆(shan 五、toban 十都在词汇卡里)。

A1

练习:问候、礼貌与数字(A1)

Practice: 索马里语入门词:问候、礼貌用语和 1 到 10。请填入缺失的索马里语词(拼写不含声调)。. Type the missing word — accents are optional.

  1. 1.问候/“平安”:

    Hint: 也是“和平”

  2. 2.“谢谢”:

    Hint: 较长的一个词

  3. 3.“请”:

    Hint: 礼貌请求

  4. 4.“是”:

    Hint: 两个 a

  5. 5.“不”:

    Hint: 以 m 开头

  6. 6.数字 3:

    Hint: 含 dd

  7. 7.数字 5:

    Hint: 以 sh 开头

  8. 8.数字 10:

    Hint: 两个音节

  9. 9.“再见”:

    Hint: 含 nabad(平安)

  10. 10.“对不起”:Waan ka

    Hint: 字面“我为此难过”

10 questions

Grammar reference: 依据本指南的词汇与语法表,参考 John I. Saeed《Somali》(John Benjamins, 1999) 与 Morgan Nilsson《A Few Things About Somali》,及 LinguaCommons 索马里语研究档案。例句为原创,用于教学。. Sentences are original to LinguaCommons.

A2.1Elementary · Sound & Spelling

2. 文字与发音

索马里语拉丁正字法把几个特殊辅音写成单字母:c = 咽音 [ʕ](如 caano 牛奶)、x = 喉擦音 [ħ](如 xun 坏)、dh = 卷舌 [ɖ]、q = 小舌 [q]、kh = [x]。双写元音表长元音(beer 肝 / beér 花园靠音高区分)。这些咽/喉/小舌音对说普通话的人是全新的,但一旦掌握字母与音的对应,拼读就很规整。切记:声调不写,务必配合音频。

A2.2Elementary · Everyday Grammar

3. 基础语法:SOV、后缀冠词与性别翻转

索马里语基本语序主宾谓(SOV),动词居末;用后置词而非前置词。名词分阳、阴两性,定冠词是随性别的后缀。一个亚非语系的显著特征是“性别翻转”:许多名词的复数会取与单数相反的性别。请看研究档案中的attested例子。

索马里语普通话
guri → guriga房子 → 那房子(阳性 -ga)
cunto → cuntada食物 → 那食物(阴性 -da)
buug → buugga书 → 那本书(-ga,双写)
Wiilku waa macallin.那男孩是老师(waa 陈述焦点)
Maxamed baa baxay.是穆罕默德出去了(baa 名词焦点)
Waxaa baxay Maxamed.出去的是穆罕默德(waxaa 分裂句)

最后三行展示了“焦点词”系统:baa/ayaa 把焦点放在前面的名词;waa 标记谓语/陈述;waxaa 引导一个“强调后置”的分裂句。学界对这套词的确切分析仍有争论,但初学先记住:主句几乎总要有一个这样的词。

A2

练习:后缀冠词、焦点词与语序(A2)

Practice: 索马里语定冠词是随性别的后缀(-ka/-ga 阳、-ta/-da 阴),主句常用焦点词 baa/waa/waxaa,基本语序 SOV。请填入缺失部分。. Type the missing word — accents are optional.

  1. 1.“房子” +(阳性后缀冠词)→ guri

    Hint: 阳性 -ka/-ga(此处 -ga)

  2. 2.“食物” +(阴性后缀冠词)→ cunta

    Hint: 阴性 -ta/-da(此处 -da)

  3. 3.“书” +(阳性后缀冠词)→ buug

    Hint: buug + -ga → buugga

  4. 4.谓语/陈述焦点词:Wiilku macallin.

    Hint: 标记谓语/陈述

  5. 5.名词焦点词(“穆罕默德出去了”):Maxamed baxay.

    Hint: baa 或 ayaa

  6. 6.“我”(动词前小词): tagayaa.

    Hint: 第一人称小词

  7. 7.动词在句子的位置(SOV 的末字母):

    Hint: SOV

  8. 8.“吃”(命令形):

    Hint: 三个字母

  9. 9.“水”:

    Hint: 复数形名词

  10. 10.“和”:

    Hint: 连接名词

10 questions

Grammar reference: 依据本指南的词汇与语法表,参考 John I. Saeed《Somali》(John Benjamins, 1999) 与 Morgan Nilsson《A Few Things About Somali》,及 LinguaCommons 索马里语研究档案。例句为原创,用于教学。. Sentences are original to LinguaCommons.

B1.1Intermediate · Focus & Pronouns

4. 焦点词与代词的合流

焦点词会与主语小词“合流缩写”,这是听读索马里语的关键。主语小词有 aan(我/我们)、aad(你)、uu(他)、ay(她/他们)。它们与 waa、waxaa 融合:

组合结果普通话
waa + uuwuu他……(陈述)
waa + ayway她/他们……(陈述)
waxaa + uuwuxuu他(强调后置)……
waxaa + aywaxay她/他们(强调后置)……
waxaanwaxaan我(强调后置)……

另外,索马里语第一人称复数有“包含式/排除式”之分:innaga(含听者“咱们”)vs annaga(不含听者“我们”)——这一点与汉语不同,却与许多亚洲、太平洋语言相似。

B1.2Intermediate · Reading

5. 日常词汇与短文(A2 阅读)

索马里语普通话
guri (guriga)家/房子(那房子)
biyo
cunto食物
qof / dad人 / 人们
maanta / berri今天 / 明天
weyn / yar大 / 小
wanaagsan / xun好 / 坏
tag
lacag

下面是一篇入门短文(A2)。请先读索马里语,再核对普通话字幕。句子多用 waxaan(我……)与常见动词。

短文 A2 — Maalintayda(我的一天)

索马里语普通话
Magacaygu waa Caasha.我叫阿莎。
Waxaan degganahay Muqdisho.我住在摩加迪沙。
Waxaan leeyahay qoys yar.我有一个小家庭。
Maanta waxaan tagayaa suuqa.今天我去市场。
Waxaan iibsanayaa khudaar iyo kalluun.我买蔬菜和鱼。
Khudaartu waa cusub tahay.蔬菜很新鲜。
Waxaan jeclahay inaan cuno kalluun iyo bariis.我喜欢吃鱼配米饭。
Guriga waxaan ku hayaa bisad.在家我有一只猫。
Bisaddaydu waa yar tahay, waana caddaan.我的猫很小,是白色的。
Waxay jeceshahay inay seexato sariirta.它喜欢睡在床上。
Subaxdii waxaan cabbaa qaxwe.早上我喝咖啡。
Kadib waxaan tagaa shaqada.然后我去上班。
Waxaan ka shaqeeyaa dugsi.我在一所学校工作。
Waxaan dhigaa af Shiine.我教中文。
Ardaydaydu aad bay u wanaagsan yihiin.我的学生很好。
Waxay rabaan inay bartaan af Shiine.他们想学中文。
Galabtii waxaan ku noqdaa guriga.下午我回家。
Waxaan wax la cunaa qoyskayga.我和家人一起吃饭。
Cuntadu aad bay u macaan tahay.饭菜很好吃。
Kadib waxaan daawanaa telefishinka.然后我们看电视。
Aad baan u faraxsanahay.我很开心。
Habeenkii waxaan akhriyaa buug.晚上我看书。
Kadib waan seexdaa.然后我去睡觉。
Berri waxaan tagayaa masaajidka.明天我要去清真寺。
Maalmaha fasaxa waxaan la kulmaa saaxiibbo.假期我见朋友。
Wax badan ayaan wada sheekaysannaa.我们聊很多天。
Saaxiibkay waa dhakhtar.我的朋友是医生。
Wuxuu ka shaqeeyaa isbitaal.他在医院工作。
Waxaan wada cabnaa qaxwe.我们一起喝咖啡。
Duhurkii hawadu aad bay u kulushahay.中午天气很热。
Sidaas darteed waan noqonnaa guriga.所以我们回家。
Waxaan ku nastaa guriga.我在家休息。
Waxaan jeclahay inaan akhriyo taariikh.我喜欢读历史。
Maalin walba waxaan bartaa erayo cusub.我每天学新词。
Af-Soomaaligu waa yara adag yahay, laakiin waa qurux badan yahay.索马里语有点难,但很美。
Habeenkii hawadu waa yara qabow tahay.夜里天气有点凉。
Waxaan eegaa xiddigaha cirka.我看天上的星星。
Xiddiguhu aad bay u qurux badan yihiin.星星很美。
Waxaan xusuustaa qoyskayga.我想起我的家人。
Ka hor intaanan seexan waxaan cabbaa biyo diiran.睡前我喝温水。
Kadib waan demiyaa nalka oo waan seexdaa.然后我关灯睡觉。
Habeenkii waxaan la daawadaa dayaxa qoyskayga.晚上我和家人一起看月亮。
Waxaan jeclahay noloshayda.我喜欢我的生活。
B2.1Upper-Intermediate · Resources

6. 学习资源与文学

索马里被称为“诗人的民族”:口传长诗(gabay)与格言在文化中地位崇高,诗人受人敬重。诗歌、谚语与广播是极好的语言与文化材料;因声调不写,务必“听读并进”。

B2.2Upper-Intermediate · Culture

7. 文化与背景

语言与认同

索马里语是索马里民族认同的核心。1972 年确立拉丁正字法,是现代索马里国家建设的标志性事件;此前曾有 Osmanya 等本土文字方案。清真信仰、游牧与商队传统、以及以口传诗歌维系的历史记忆,共同塑造了索马里文化。

方言与变体

标准语以北部(Northern/Nsom)为基础,是文学与媒体语言;南部的 Maay(Digil-Mirifle)差异较大,焦点系统等也不同,通常另作处理。侨民社群遍布北美、欧洲、海湾,形成活跃的跨国索马里语世界。

阅读短文(B1)

下面是一篇稍长的连贯叙事(B1),用到过去时、焦点词、直接引语与从句。仍附普通话字幕。

短文 B1 — Wiilka iyo webiga(男孩与河)

索马里语普通话
Waa baa jiray wiil yar oo degganaa tuulo yar.从前有一个男孩住在一个小村庄里。
Tuuladu waxay u dhowayd webi weyn.村庄靠近一条大河。
Wiilku wuxuu rabay inuu ogaado wax badan.男孩想知道很多事情。
Maalin ayuu aabbihiis weydiiyay:有一天他问他的父亲:
“Maxaa ku yaal dhinaca kale ee webiga?”「河的对岸有什么?」
Aabbe wuxuu yidhi: “Waxaa jira buuro iyo kayn weyn.”父亲说:「有山和一片大森林。」
Wiilku wuxuu rabay inuu arko buurta.男孩想去看那座山。
Laakiin webigu waa ballaadhnaa, biyuhuna way qoto dheeraayeen.但是河很宽,水很深。
Wiilku wuxuu ka baqayay biyaha.男孩怕水。
Aabbe wuxuu yidhi: “Ha baqin. Waan ku caawin doonaa.”父亲说:「别怕。我会帮你。」
Waxay ka sameeyeen doon alwaax.他们用木头做了一条船。
Subax ayay safarka bilaabeen.一天早上他们出发了。
Biyuhu way qaboobeen, laakiin hawadu way fiicnayd.水很凉,但天气很好。
Wiilku wuxuu arkay kalluun badan oo biyaha ku jira.男孩看见水里有很多鱼。
Dhinaca kale, waxay fuuleen buurta.在对岸,他们爬上了山。
Buurta dushexeeda, wiilku wuxuu arkay tuuladiisii.从山上,男孩看见了自己的村庄。
Way aad u yarayd, sida wax lagu ciyaaro oo kale.它很小,像个玩具。
Wuxuu yidhi: “Adduunku aad buu u weyn yahay!”他说:「世界真大!」
Aabbe wuu dhoollacaddeeyay oo yidhi:父亲微笑着说:
“Adduunku waa weyn yahay, adiguna weli waad yar tahay.「世界很大,你还小。
Maalin walba wax baro, waxaad ogaan doontaa wax badan.”每天学习,你就会知道得多。」
Wiilku ma uu illoobin maalintaas.男孩没有忘记那一天。
Maalin walba wuu bartay, wuxuuna noqday nin caqli badan.他每天学习,成了一个聪明的人。
Markii dambe wuxuu baray carruurta tuulada.后来他教村里的孩子们。
Had iyo jeer wuxuu odhan jiray: “Arka adduunka oo dhan.”他常说:「去看看整个世界。」
Carruurtu waxay jeclaayeen inay dhegeystaan sheekooyinkiisa.孩子们喜欢听他的故事。
Maalin, gabar yar ayaa weydiisay:有一天,一个女孩问他:
“Aqoontu xagee bay ku taal?”「知识在哪里?」
Wuu dhoollacaddeeyay oo yidhi: “Aqoontu waa sida webi oo kale.”他微笑着说:「知识像河流。」
“Had iyo jeer way qulqushaa, waligeedna ma engegto.”「它长流不息,永不干涸。」
“Haddii aad rabto inaad ogaato, waa inaad barataa.”「如果你想知道,你就要学习。」
Gabadhu way dhegeysatay, iyaduna way rabtay inay barato.女孩听着,也想学习。
Markii dambe waxay noqotay macallimad.后来她成了一名老师。
Ilaa maanta, dadka tuuladu way xusuustaan sheekadan.至今村民仍记得这个故事。
C1.1Advanced · Register & Nuance

8. 焦点、语体与细微之处(C1)

到了高级阶段,重点是驾驭焦点词与信息结构(何时用 baa、waa、waxaa,如何随语篇转移焦点)、四个格(呼格、主格、属格、宾格/绝对格)与音高的配合、以及丰富的动词派生(使役、施用等)。能读懂并欣赏 gabay 长诗,是这一阶段的标志。

C2.1Mastery · Literature

9. 迈向精通(C2)

在精通的门槛上,沉浸于文本能巩固一切:口传长诗、谚语、现代小说与广播新闻。一个现实的 C2 目标是:听懂并分析一首 gabay,读懂现代索马里散文,并在焦点结构与语体之间自如运用。

Notes & Bibliography

  1. LinguaCommons 索马里语研究档案;John I. Saeed, Somali (John Benjamins, 1999);Morgan Nilsson, A Few Things About Somali(后缀冠词与焦点词的attested例证)。 [source]
Before you go — four words, and a ten-second experiment

Try to recall the meaning before you look. Guessing wrong is fine; looking early is not.

Waa immisa?

1 of 4

Trying to recall something and failing leaves you readier for the next attempt than reading the answer twice does. It feels worse and works better, which is why almost nobody does it by choice — and why every flashcard tool is built to force it.

How to make this a habit

Related guides