1. Enkonduko al la germana
La germana (Deutsch) estas okcidentĝermana hindeŭropa lingvo, parolata de pli ol 90 milionoj da homoj kiel gepatra lingvo — la plej parolata denaska lingvo en la Eŭropa Unio. Ĝi estas oficiala en Germanio, Aŭstrio, Liĥtenŝtejno kaj granda parto de Svislando.1
Por esperantisto la germana havas apartan intereson. L. L. Zamenhof kreis Esperanton en mondo profunde influata de la germana lingvo kaj kulturo, kaj kelkaj el la fruaj Universalaj Kongresoj okazis en germanlingvaj urboj (ekzemple Dresdeno en 1908). Sed pli grave por la lernado: vi jam konas ideon kiu timigas multajn komencantojn — la akuzativon. Via Esperanta -n jam pretigis vin por la kazoj de la germana.
Kial lerni la germanan?
- Vi jam komprenas kazojn: la -n de Esperanto pretigis vin por la germana akuzativo — vi ne komencas de nulo.
- Kunmetado: kiel Esperanto konstruas 'fervojo' el 'fero' + 'vojo', la germana konstruas 'Eisenbahn' el 'Eisen' + 'Bahn'. Longaj vortoj estas malkonstrueblaj pecoj.
- Komunaj radikoj: pluraj Esperanto-vortoj havas ĝermanan devenon (nur, baldaŭ, jes/'ja', 'tago' ↔ Tag).
- Aliro al scienco, filozofio, muziko kaj literaturo — Goethe, Kafka, Einstein en la originalo.
Kion signifas la niveloj
Ĉi tiu gvidilo sekvas la Komunan Eŭropan Referenckadron (KER). La nuna eldono kompletigas A1 kaj A2; B1–C2 estas skizitaj kaj klare markitaj kiel nekompletaj.
2. Prononco kaj skribo
La germana uzas la latinan alfabeton plus kvar apartajn literojn: ä, ö, ü (umlaŭtoj) kaj ß (Eszett, akra s). Unu regulo tuj frapas la esperantiston: ĉiuj substantivoj komenciĝas per majusklo — der Hund (la hundo), das Buch (la libro).3
Vokaloj kaj umlaŭtoj
| Litero | Sono | Ekzemplo |
|---|---|---|
| a e i o u | similaj al Esperanto, sed kun long/mallong-distingo | |
| ä | ≈ e | 'Männer' (viroj) |
| ö | rondigita e (kiel la franca 'eu') | 'schön' = bela |
| ü | rondigita i (kiel la franca 'u') | 'über' = super |
| ei | /aj/ | 'nein' (ne) sonas 'najn' |
| ie | longa /i/ | 'Liebe' = amo |
| eu / äu | /oj/ | 'neu' = nova |
Konsonantoj
| Litero(j) | Sono | Ekzemplo |
|---|---|---|
| w | /v/, kiel la Esperanta v | 'Wasser' = akvo |
| v | kutime /f/ | 'Vater' = patro |
| z | /ts/, kiel la Esperanta c | 'Zeit' = tempo |
| s antaŭ vokalo | /z/ | 'Sonne' = suno |
| ch | post a/o/u: /x/ (ĥ); post e/i: pli mola /ç/ | 'Bach'; 'ich' |
| sch | /ʃ/, kiel la Esperanta ŝ | 'Schule' = lernejo |
| ß / ss | akra /s/ | 'Straße' = strato |
| j | /j/, kiel la Esperanta j | 'ja' = jes |
Akcento
La akcento kutime falas sur la radikan silabon (ˈAr-beit = laboro); en kunmetitaj vortoj sur la unua parto.
3. La granda avantaĝo: kazoj, kaj kial via -n helpas
En Esperanto vi diras 'Mi vidas la hundon' — la -n montras ke 'hundo' estas la objekto. La germana faras ion tre similan, sed la marko aperas sur la ARTIKOLO anstataŭ sur la substantivo, kaj ekzistas kvar kazoj anstataŭ du.2
| Kazo | Funkcio | Esperanta paralelo |
|---|---|---|
| Nominativo | subjekto | subjekto (sen -n) |
| Akuzativo | rekta objekto | via -n! |
| Dativo | nerekta objekto (al / por) | (al ...) |
| Genitivo | posedo (de) | (de ...) |
La difina artikolo laŭ kazo kaj genro
La germana havas tri genrojn — vira (der), virina (die), neŭtra (das) — kaj la artikolo ŝanĝiĝas laŭ la kazo:
| Kazo | Vira | Virina | Neŭtra | Plurala |
|---|---|---|---|---|
| Nominativo | der | die | das | die |
| Akuzativo | den | die | das | die |
| Dativo | dem | der | dem | den |
| Genitivo | des | der | des | der |
Ekzemplo: 'Der Hund sieht den Mann' = La hundo vidas la viron. Rimarku 'den' — la vira akuzativa artikolo. Jen via -n en germana vesto. Ĉar la kazo estas markita sur la artikolo, la germana toleras iom da vortorda vario, kvankam malpli ol Esperanto.
Substantiva genro: lernu kun la artikolo
Kiel en la plej multaj naciaj lingvoj — sed malkiel Esperanto — la genro ne estas antaŭvidebla el la signifo. Ekzemple 'das Mädchen' (la knabino) estas neŭtra pro sia finaĵo, ne pro la signifo. Do lernu ĉiun substantivon kun ĝia artikolo: der Tisch (tablo), die Lampe (lampo), das Buch (libro).
La verbo ŝanĝiĝas laŭ la persono
Kiel la hispana, sed malkiel Esperanto, la germana verbo konjugaciiĝas laŭ la persono:
| Persono | Esperanto (paroli) | Germana (sprechen) |
|---|---|---|
| mi | parolas | ich spreche |
| vi (unu) | parolas | du sprichst |
| li / ŝi | parolas | er / sie spricht |
| ni | parolas | wir sprechen |
| vi (pluraj) / ĝentile | parolas | ihr sprecht / Sie sprechen |
| ili | parolas | sie sprechen |
Vortordo: la verbo je la dua loko
Grava regulo por esperantisto: en ĉefpropozicio la konjugaciita verbo staras je la DUA pozicio (la 'V2-regulo'). 'Heute lerne ich Deutsch' — laŭvorte 'Hodiaŭ lernas mi la germanan'. Kaj en subpropozicio la verbo iras al la FINO: '..., weil ich Deutsch lerne' (ĉar mi la germanan lernas). Tio estas nova kutimo kaj postulas praktikon.
4. Baza vortprovizo
Salutoj
| Germana | Esperanto |
|---|---|
| saluton | |
| bonan matenon | |
| bonan tagon | |
| bonan vesperon | |
| bonan nokton | |
| bonvolu / nedankinde | |
| dankon | |
| ja / | jes / ne |
| ĝis (la) revido |
Utilaj vortoj (kelkaj kun konataj radikoj)
| Germana | Esperanto | Noto |
|---|---|---|
| Wasser | akvo | |
| Haus | domo | angla 'house' |
| Tag | tago | parenca al E-o 'tago' |
| Freund | amiko | |
| Buch | libro | |
| Stadt | urbo | |
| groß | granda | |
| gut | bona |
Numeroj 1–10
| Germana | Esperanto | Germana | Esperanto |
|---|---|---|---|
| unu | ses | ||
| du | sep | ||
| tri | ok | ||
| kvar | naŭ | ||
| kvin | dek |
Ekzerco: salutoj, numeroj kaj 'sein'
Practice: Bazaj salutoj, la numeroj 1–10, kaj la verbo 'sein' (esti). Tajpu la germanan vorton (majuskligo laŭ la germana kutimo bonvenas sed ne postulata).. Type the missing word — accents are optional.
- 1.Neformala saluto: .
Hint: tre simila al la angla saluto
- 2.'Dankon' = .
Hint: parenca al la angla 'thanks'
- 3.'Bonvolu / nedankinde' (unu vorto, du signifoj) = .
Hint: oni uzas ĝin ankaŭ kiel respondon al 'danke'
- 4.Numero 1: .
Hint: parenca al la angla 'one', sed skribata alie
- 5.Numero 3: .
Hint: parenca al E-o 'tri' kaj angla 'three'
- 6.Numero 5: .
Hint: kun umlaŭto ü; angla 'five'
- 7.Numero 10: .
Hint: angla 'ten'; la z sonas /ts/
- 8.'Mi estas' () = ich .
Hint: unua persono de 'sein'
- 9.'Vi (unu) estas' (sein) = du .
Hint: dua persono de 'sein'
- 10.'Li estas' (sein) = er .
Hint: parenca al la angla 'is'; tria persono
10 questions
Grammar reference: Vortoj kaj formoj laŭ la Duden kaj Hammer's German Grammar and Usage (Durrell); frazoj originalaj al LinguaCommons. KER-nivelo A1. Konfido: Alta.. Sentences are original to LinguaCommons.
5. Pli pri gramatiko
Pluralo estas neregula
Malsame ol la Esperanta -j, la germana pluralo uzas plurajn ŝablonojn: -e (Tag → Tage), -er kun umlaŭto (Haus → Häuser), -en (Frau → Frauen), -s (Auto → Autos), aŭ nur umlaŭton (Mutter → Mütter). Oni lernas la pluralon kune kun la vorto.
La akuzativo en praktiko
Nur la vira genro videble ŝanĝiĝas en la akuzativo: der → den. La virina (die), neŭtra (das) kaj plurala (die) restas samaj. Do 'Ich sehe den Mann' (mi vidas la viron) sed 'Ich sehe die Frau' (mi vidas la virinon) — la marko aperas nur ĉe 'der'.
Nunverbaj finaĵoj
Por regula verbo (lernen = lerni), la nuntempaj finaĵoj estas: ich -e, du -st, er/sie/es -t, wir -en, ihr -t, sie/Sie -en. Ekzemple: ich lerne, du lernst, er lernt, wir lernen.
Ekzerco: kazoj, artikoloj kaj vortordo
Practice: La difinaj artikoloj laŭ genro kaj kazo, la verbfinaĵoj, kaj la V2-vortordo. Tajpu la germanan vorton.. Type the missing word — accents are optional.
- 1.La vira nominativa artikolo (la) estas .
Hint: vira genro, subjekta kazo
- 2.La virina artikolo (kaj ankaŭ la plurala) estas .
Hint: uzata por virina genro kaj por pluralo
- 3.La neŭtra artikolo (ekz. Buch) estas la vorto por neŭtra genro.
Hint: neŭtra genro; ankaŭ demonstrativo 'tio'
- 4.Akuzativo, vira: 'Mi vidas la viron' → sehe Mann.
Hint: la vira artikolo en akuzativo — jen via -n!
- 5.Dativo, vira: 'Mi helpas al la viro' → Ich helfe Mann.
Hint: la vira/neŭtra dativa artikolo
- 6.'Mi parolas' () = ich .
Hint: la unua persono finiĝas per -e
- 7.'Vi (unu) parolas' (sprechen) = du .
Hint: radikŝanĝo e→i, plus la finaĵo -st
- 8.'Ni parolas' (sprechen) = .
Hint: kiel la infinitivo, finaĵo -en
- 9.V2-regulo: 'Hodiaŭ lernas mi la germanan' → ich Deutsch. ()
Hint: la verbo je la dua loko; unua persono -e
- 10.'Bonan tagon' = Guten .
Hint: parenca al E-o 'tago'; substantivo, do majuskla
10 questions
Grammar reference: Gramatiko laŭ Hammer's German Grammar and Usage (Durrell) kaj la Duden; frazoj originalaj al LinguaCommons. KER-nivelo A2. Konfido: Alta.. Sentences are original to LinguaCommons.
6. Kulturo de la germanlingva mondo
La germanlingva mondo — ofte nomata 'D-A-CH' laŭ Germanio (D), Aŭstrio (A) kaj Svislando (CH) — estas kerno de eŭropa scienco, filozofio kaj muziko. De Bach kaj Beethoven ĝis Kant kaj Einstein, multego el la eŭropa penso estis unue esprimita en la germana.
Por esperantisto ekzistas eĉ historia ligo: la frua Esperanto-movado floris parte en germanlingvaj landoj, kaj germanaj vortoj lasis spurojn en Esperanto mem. Lernante la germanan, vi sekvas vojon kiun multaj fruaj esperantistoj jam iris.
«Übung macht den Meister.» — Ekzerco faras la majstron. (germana proverbo)
Kien iras ĉi tiu gvidilo
La niveloj A1–A2 supre estas kompletaj: prononco, la kvar kazoj kaj la artikola tabelo, genro, la persona konjugacio, la V2-vortordo, baza vortprovizo kaj du ekzercaroj. La meza materialo sube estas ankoraŭ skizo kaj estas intence markita nekompleta.
Planataj niveloj B1–C2 (skizitaj)
- B1: la dativo plene, la modalverboj (können, müssen …), la perfekto (ich habe gelernt), disigeblaj verboj.
- B2: adjektivaj finaĵoj laŭ kazo, subpropoziciaj konjunkcioj kaj verbfina ordo, la pasivo.
- C1: la konjunktivo (Konjunktiv II), rilataj propozicioj, nuancaj partikuloj (doch, mal, ja).
- C2: literatura kaj faka lingvo, longaj kunmetitaj vortoj, stilistiko.
7. Lernresursoj
Rekomendata komenca aro (kontrolita en junio 2026):
- Duden — la vortaro — la aŭtoritata germana vortaro, senpaga rete
- DWDS — Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache — vortaro kun ekzemploj el korpuso
- Deutsche Welle — Deutsch lernenKomencanto — senpagaj A1–C1 kursoj kun aŭdio kaj ekzercoj
- Goethe-InstitutReferenco — la oficiala kultura kaj lingva institucio
- La germana lingvo — superrigardo (Vikipedio) — historio, strukturo kaj disvastiĝo
Konfido: Alta, ke ĉi tiuj estas nunaj kaj respektindaj fontoj. La Duden kaj Hammer's German Grammar estas stabilaj referencoj.
8. Notoj kaj limigoj
- La germana havas dialektojn kaj apartan parolan formon en Svislando (Schweizerdeutsch); ĉi tiu gvidilo instruas la norman Hochdeutsch.
- La ĝentila 'Sie' kaj la familiara 'du' gravas socie; komencu per 'Sie' kun nekonatoj.
- La gvidilo kovras A1–A2 plene; B1–C2 estas skizoj.
Notes & Bibliography
- La germana estas okcidentĝermana hindeŭropa lingvo kun 90+ milionoj da denaskaj parolantoj, la plej parolata denaska lingvo en EU, oficiala en Germanio, Aŭstrio, Liĥtenŝtejno kaj Svislando. Vidu «Germana lingvo» / “German language.” [source] ↩
- La kvar-kaza sistemo, la difinaj artikoloj laŭ genro/kazo, la persona konjugacio kaj la V2-vortordo sekvas la normreferencon: Martin Durrell, Hammer's German Grammar and Usage, 6-a eld. (Abingdon: Routledge, 2017). [source] ↩
- Pri la umlaŭtoj (ä ö ü), la ß, la majuskligo de substantivoj kaj la prononcaj reguloj, vidu “German orthography” kaj “Standard German phonology.” [source] ↩