Bugün Japonca kendini tanıtacaksın: adını ve nereli olduğunu söyleyecek, karşındakine ilk sorunu soracaksın. Dört küçük yapı taşına ihtiyacın var: です, は, から来ました ve か. Bu dersin hedefi dardır; A1 düzeyinin tamamını kapsamaz.
Dilsel denetim henüz yapılmadı. Örnek cümleler Tatoeba'dandır; kendi örneklerimiz belirtilmiştir. Hiragana ve katakanayı henüz okuyamıyorsan önce onları öğren.
Kim olduğunu söyle: です
です bir adın arkasına gelir ve cümleyi bitirir: bir ad ve です, kim ya da ne olduğunu söylemeye yeter. “N1 は N2 です” yapısında は ilgeci neden söz ettiğini gösterir; は diye yazılır ama burada wa okunur. Japoncada bağlamdan anlaşılan söylenmez: kendini tanıtırken 私はアンナです yerine アンナです demek daha doğaldır.1 Türkçede olduğu gibi Japoncada da yüklem cümlenin sonuna gelir.
はじめまして。アンナです。
Tanıştığımıza memnun oldum. Ben Anna. Kaynağın örneğine göre kendi örneğimiz: アンナ yerine kendi adını koy ve sesli söyle.
私はトルコ人です。
Ben Türküm. Danimarkalıyım. İki cümle de Tatoeba'dandır.2 İkincisinde 私は yok: kimden söz edildiği zaten belli.
Nereli olduğunu söyle: から来ました
Bir yer adından sonra から çıkış noktasını gösterir: bir ülke ya da şehir adı ve から来ました, nereden geldiğini söyler. 来ました, 来る (“gelmek”) fiilinin geçmiş zaman biçimidir; kaynak 〜から来ました yapısını tek bir kalıp olarak öğrenmeyi önerir.1 から, Türkçedeki -den/-dan eki gibi adın arkasına gelir.
トルコから来ました。
Türkiye'den geldim: kaynağın örneğine göre kendi örneğimiz. Ailem İngiltere kökenlidir: Tatoeba'dan bir cümle.2
Soru sor: か ve は?
Soru sormak için cümlenin sonuna か eklenir ve ses yükseltilir. Tek başına “N は?” da sorudur: お名前は? adını sorar. Adın önüne お ya da ご eklemek soruyu daha kibar yapar. あなた (“sen”) konuşmada neredeyse hiç kullanılmaz; karşındakinin adının arkasına さん eklenir, ama さん asla kendi adına eklenmez.1
日本人ですか。どこに住んでいますか?
Japon musunuz? Nerede yaşıyorsunuz? Tom kaç yaşında? Tatoeba'dan cümleler.2 Türkçedeki mi soru ekine benzer biçimde か da cümleye eklenir; cümlenin geri kalanı değişmez.
De/da ve değil: も ve じゃないです
も “de/da, dahi” anlamına gelen bir ilgeçtir. Adlı olumsuz cümle, です yerine じゃないです getirilerek kurulur; じゃ konuşma diline aittir, yazıda では kullanılır ve じゃありません biçimi de vardır.1
私もトルコ人です。
Ben de Türküm: kendi örneğimiz. Köpek değilim: Tatoeba'dan, じゃありません biçimiyle.2
Dersin sözcükleri
Sözcükler ve okunuşları Irodori'nin 3. dersine göredir; Türkçe karşılıklar bu bağlam için okuma yardımıdır, sözlük maddesi değildir.1
| Japonca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| 私 | わたし | ben |
| 名前 | なまえ | ad, isim |
| 国 | くに | ülke |
| 出身 | しゅっしん | memleket, köken |
| 友だち | ともだち | arkadaş |
| 日本語 | にほんご | Japonca |
| 少し | すこし | biraz |
| はい | はい | evet |
| いいえ | いいえ | hayır |
| はじめまして | はじめまして | tanıştığımıza memnun oldum |
| よろしくお願いします | よろしくおねがいします | tanışmayı kibarca bitiren kalıp |
Gerçek cümleler oku
Anadili konuşurlarının yazdığı dört cümle grubu; hepsi bu rehbere bağlı listede yer alır.2 Bir öykü oluşturmazlar; aynı konu etrafında toplanmış bağımsız cümlelerdir. Her grubu sesli oku; aşağıdaki tabloda Tatoeba'nın her cümleye bağladığı Türkçe çeviri yer alır.
私は大丈夫です。私はトルコ人です。デンマーク出身です。私は18歳以上です。加古川に住んでいます。私は横浜で育った。僕は夜型なんだ。彼氏はいません。私に娘はいません。麻雀が大好きです。私の家族はイギリス出身です。兄は私より二つ上です。トムは私のいとこです。
日本人ですか。天気はどうですか。まだ眠たいですか?トムは何歳ですか。新聞はいくらですか。どこに住んでいますか?彼は寝ているのですか。君は六時に起きますか。締め切りはいつですか?ペットを飼っていますか。この町はどんな感じですか。もしもし、どちら様ですか?
苺はどこ?卵はどこ。ジムはどこ?トムはどこ?台所はどこ?ママはどこ?電話帳はどこ?私の本はどこ?私の車はどこ?私の眼鏡はどこ?バターはどこ?会議室はどこ?ママ、砂糖はどこ?家の前には庭があります。パリはフランスにあります。
今日は土曜日です。今日は暑い。雪が降る。天候が急に変化した。今日は昨日より暑いな。母はゆっくり話す。母はいつも忙しい。私はいつも忙しい。私はパリへ行った。食べ物を注文しました。私の仕事は完了しました。ピアノのレッスン中です。バスに遅れた。今日は何食べる?
| Japonca | Türkçe |
|---|---|
| Ben iyiyim. | |
| Ben Türküm. | |
| Danimarkalıyım. | |
| 18 yaşın üzerindeyim. | |
| Kakogawa'da yaşıyorum. | |
| Yokohama'da büyüdüm. | |
| Ben bir gece kuşuyum. | |
| Erkek arkadaşım yok. | |
| Benim bir kızım yok. | |
| Mahjong'u çok seviyorum. | |
| Ailem İngiltere kökenlidir. | |
| Ağabeyim benden iki yaş büyüktür. | |
| Tom, benim kuzenimdir. | |
| Benim erkek kardeşim bir dahi. | |
| Japon musunuz? | |
| Hava nasıl? | |
| Hâlâ uykulu musun? | |
| Tom kaç yaşında? | |
| Gazete ne kadar? | |
| Nerede yaşıyorsunuz? | |
| O, uyuyor mu? | |
| Sen altıda mı kalkıyorsun? | |
| Son gün ne zaman? | |
| Evcil hayvan besliyor musun? | |
| Bu kasaba nasıl bir yer? | |
| Alo, siz kimsiniz? | |
| En sevdiğin şarkı ne? | |
| Çilekler nerede? / Çilek nerede? | |
| Yumurtalar nerede? / Yumurta nerede? | |
| Jim nerede? | |
| Tom nerede? | |
| Mutfak nerede? | |
| Annem nerede? | |
| Telefon rehberi nerede? | |
| Kitabım nerede? | |
| Arabam nerede? | |
| Gözlüğüm nerede? | |
| Tereyağı nerede? | |
| Toplantı salonu nerede? / Toplantı odası nerede? | |
| Anne, şeker nerede? | |
| Evin önünde bahçe var. | |
| Paris Fransa'dadır. | |
| Ankara Türkiye'nin başkentidir. | |
| Bugün cumartesi. | |
| Bugün hava sıcak. | |
| Kar yağıyor. | |
| Hava birden değişti. | |
| Bugün dünden daha sıcak. / Bugün hava dünden daha sıcak. | |
| Annem yavaş konuşur. | |
| Annem hep meşguldür. | |
| Ben hep meşgulüm. | |
| Paris'e gittim. | |
| Yemek siparişi verdim. | |
| İşimi tamamladım. | |
| Piyano dersindeyim. | |
| Otobüsü kaçırdım. / Otobüse geç kaldım. | |
| Bugün ne yiyeceksin? | |
| Yarın görüşmek üzere. |
Kaçınılacak üç hata
- Konuyu gösteren は ilgecini ha diye okuma: bu kullanımda wa okunur.1
- Kendi adına さん ekleme: bu, başkalarına gösterilen bir saygı ekidir.1
- Her “ben” ve “sen”i çevirme: kimden söz edildiği belliyse 私 düşer; あなた yerine ad ve さん kullanılır.1
Tanıtmayı tamamla
Practice: kendini tanıtmada は, です, から, か, も ve じゃないです. Type the missing word — Latin accents are optional.
- 1.私トルコ人です。
Hint: Cümlenin konusunu gösterir.
- 2.トルコ来ました。
Hint: Çıkış noktasını gösterir.
- 3.日本人です。
Hint: Cümleyi soru yapar.
- 4.私トルコ人です。
Hint: “de/da” anlamındadır.
- 5.はじめまして。アンナ。
Hint: Addan sonra cümleyi bitirir.
- 6.いいえ、日本人。
Hint: Olumsuz: “değil”.
- 7.今日土曜日です。
Hint: Cümlenin konusunu gösterir.
- 8.デンマーク出身。
Hint: Addan sonra cümleyi bitirir.
- 9.トムは何歳です。
Hint: Cümleyi soru yapar.
- 10.お名前?
Hint: Tek başına “N は?” da sorudur.
10 questions
Grammar reference: Irodori Starter, 3. ders [G07]; Tatoeba cümleleri [G08], 2, 4, 5 ve 6 hariç (kendi örneklerimiz); 10 dersten. Sentences are original to LinguaCommons.
Bu dersten sonra
- Adınla ve ülkenle kendini sesli tanıt, sonra か ile iki soru sor. Yarın sayfaya bakmadan tekrarla.
- Irodori 3. dersinin resmî sesini dinle ve ritmi kendi okuyuşunla karşılaştır. Sonra listedeki cümleleri kartlarla tekrar et.
- Irodori: resmî dersler ve ses kayıtları — İngilizce sayfa; bu rehberin açıklamaları Türkçedir.
- Tatoeba — Liste ve okuma bölümündeki cümlelerin alındığı derlem.
Notes & Bibliography
- The Japan Foundation, Irodori Starter, 3. ders, dilbilgisi notları, s. 14–17 (İngilizce ve Japonca). Kaynak listesi [G07]. [source] ↩
- Tatoeba: anadili konuşurlarının Japonca cümleleri ve bunlara doğrudan bağlanmış Türkçe çeviriler (CC BY 2.0 FR). Kaynak listesi [G08]; cümle numaraları research/guide-gaps/tatoeba/japanese-srs-tr.tsv dosyasında. [source] ↩