1. Enkonduko al la indonezia
La indonezia (bahasa Indonesia) estas aŭstronezia lingvo, la oficiala kaj nacia lingvo de Indonezio — la kvara plej loĝata lando de la mondo. Ĝin komprenas pli ol 200 milionoj da homoj; ĝi skribiĝas per la latina alfabeto kaj estas fonetika.1
Por esperantisto la indonezia estas ĝojo: kiel Esperanto, ĝi estas aglutina kaj regula. Kaj eĉ pli simpla — NENIU gramatika genro, NENIU konjugacio, NENIU artikolo, NENIU pluralfinaĵo. La nova afero estas la vortfarado per afiksoj (me-/di-/ber-), la pluralo per ripeto, kaj la poseda vortordo. Konfido: Alta.
Kial lerni la indonezian?
- Facila pordo al Sudorienta Azio kaj al insularo de 270 milionoj da homoj.
- Ripoziga regula gramatiko — eĉ pli simpla ol Esperanto en kelkaj rilatoj.
- Proksima al la malaja: scio uzebla en pluraj landoj.
- Fonetika ortografio: oni legas kiel oni skribas.
Kion signifas la niveloj ĉi tie
Ĉi tiu gvidilo sekvas la KER: A1–A2 estas kompletaj sube; B1–C2 estas skizitaj kaj markitaj kiel nekompletaj.
2. Prononco kaj skribo
La indonezia skribiĝas per la latina alfabeto kaj estas tre regula. Kelkaj literoj sonas alie ol en Esperanto.3
Sonoj por koni
| Skribo | Prononco | Ekzemplo |
|---|---|---|
| c | /tʃ/ (kiel ĉ) | cinta (amo) |
| j | /dʒ/ (kiel ĝ) | jalan (strato) |
| ng | /ŋ/ | uang (mono) |
| ny | /ɲ/ (kiel nj) | nyamuk (moskito) |
| y | /j/ (kiel Esperanta j) | saya (mi) |
| e | /ə/ aŭ /e/ | laŭ la vorto |
La akcento estas malforta kaj ne ŝanĝas la signifon. Oni prononcas ĉiun literon.
3. Kiel funkcias indoneziaj frazoj
Kvar ideoj por komenci. Konfido: Alta.2
Nek genro, nek artikoloj, nek konjugacio
La substantivoj ne havas genron kaj mankas artikoloj. La verbo neniam konjugaciiĝas: makan = „manĝi“ restas makan por mi, vi, li, ni… La tempon oni komprenas per la kunteksto aŭ per etaj markvortoj.
La tempo per markiloj
Oni lokas la agon per senŝanĝaj vortoj antaŭ la verbo: sudah (jam / plenumita), sedang (dumfarante), akan (futuro), belum (ankoraŭ ne). Ekz.: saya sudah makan = „mi jam manĝis“.
Vortordo kaj posedo
La ordo estas subjekto–verbo–objekto. La posedo montriĝas per la vortordo, kun la posedanto post la substantivo: rumah saya = „domo mi“ = „mia domo“; buku kamu = „via libro“.
La pluralo
Ofte la nombro estas klara el la kunteksto. Por emfazi la pluralon, oni ripetas la substantivon: buku = libro → buku-buku = libroj; orang = persono → orang-orang = homoj. (Kiel la Esperanta emfaza ripeto, sed ĉi tie ĝi estas la normo.)
4. Baza vortprovizo
Salutoj kaj ĝentilaĵoj
| Indonezia | Esperanto |
|---|---|
| halo | saluton |
| selamat pagi | bonan matenon |
| selamat siang | bonan tagmezon |
| selamat malam | bonan vesperon |
| apa kabar? | kiel vi fartas? |
| terima kasih | dankon |
| sama-sama | ne dankinde |
| ya / tidak | jes / ne |
| sampai jumpa | ĝis revido |
Utilaj vortoj
| Indonezia | Esperanto | Indonezia | Esperanto |
|---|---|---|---|
| air | akvo | rumah | domo |
| makan | manĝi | buku | libro |
| orang | persono | kota | urbo |
| besar | granda | baik | bona |
Numeroj 1–10
| Indonezia | Esperanto | Indonezia | Esperanto |
|---|---|---|---|
| satu | unu | enam | ses |
| dua | du | tujuh | sep |
| tiga | tri | delapan | ok |
| empat | kvar | sembilan | naŭ |
| lima | kvin | sepuluh | dek |
Ekzerco: salutoj kaj numeroj
Practice: Salutoj kaj numeroj 1–10. Tajpu la indonezian vorton.. Type the missing word — accents are optional.
- 1.„Saluton“ estas .
Hint: prunto el la angla; kiel „alo“
- 2.„Dankon“ estas (du vortoj).
Hint: laŭvorte „ricevi la amon/karecon“
- 3.„Jes“ estas .
Hint: du literoj; kiel la germana „ja“
- 4.„Ne“ estas .
Hint: la baza neado
- 5.La numero 1 estas .
Hint: komenciĝas per „sa-“
- 6.La numero 3 estas .
Hint: kvar literoj, komenciĝas per „ti-“
- 7.La numero 10 estas .
Hint: „se-“ (unu) + la radiko de la deko „puluh“
- 8.„Bonan matenon“ estas selamat .
Hint: la vorto por „mateno“
- 9.La numero 5 estas .
Hint: pensu pri la ĉefurbo de Peruo, sed ĉi tie ĝi estas 5
- 10.„Mi“ (ĝentila) estas .
Hint: la plej ĝentila pronomo por la unua persono
10 questions
Grammar reference: Vortoj laŭ la KBBI (Kamus Besar Bahasa Indonesia, Badan Bahasa); frazoj originalaj al LinguaCommons. KER-nivelo A1. Konfido: Alta.. Sentences are original to LinguaCommons.
5. Pli pri gramatiko
La tempomarkiloj
Memoru: la verbo ne ŝanĝiĝas; estas sudah, sedang, akan, belum kiuj lokas la agon. Ekz.: dia akan pergi = „li/ŝi foriros“.
La afiksoj
El radiko oni faras vortojn per afiksoj. La prefikso me(N)- faras aktivajn verbojn (masak → memasak, kuiri), di- faras la pasivon, ber- indikas staton, kaj pe(N)-…-an faras substantivojn. Tio estas la kerno de la indonezia vortfarado — familiara ideo por esperantisto.
Neado: tidak kaj bukan
Oni neas verbojn kaj adjektivojn per tidak, sed substantivojn per bukan: saya tidak makan (mi ne manĝas); ini bukan rumah (ĉi tio ne estas domo).
Ekzerco: markiloj, pluralo kaj utilaj vortoj
Practice: Tempomarkiloj, pluralo per ripeto, neado kaj vortprovizo. Tajpu la indonezian vorton.. Type the missing word — accents are optional.
- 1.„Jam / plenumita ago“ estas (markilo antaŭ la verbo).
Hint: marko de plenumo; „saya ___ makan“ = mi jam manĝis
- 2.La marko de futuro („-os“) estas .
Hint: staras antaŭ la verbo por la futuro
- 3.„Dumfarante“ (daŭra ago) estas .
Hint: marko de la daŭra aspekto
- 4.La prefikso de la pasivo estas - .
Hint: du literoj; algluiĝas antaŭ la verbo por la pasivo
- 5.La pluralo de „buku“ (libro) per ripeto estas .
Hint: oni ripetas la vorton kun streketo
- 6.Por nei substantivon oni uzas (ne „tidak“): ini ___ rumah.
Hint: la neado rezervita por substantivoj
- 7.„Granda“ estas .
Hint: kvin literoj; la malo de „kecil“ (malgranda)
- 8.„Domo“ estas .
Hint: kiel en „___ saya“ = mia domo
- 9.„Akvo“ estas .
Hint: tri literoj; sama skribo kiel la angla vorto por la aero, sed signifas „akvo“
- 10.„Persono / homoj“ estas (pluralo: ___-___).
Hint: servas ankaŭ kiel klasigilo por personoj
10 questions
Grammar reference: Gramatiko laŭ la KBBI kaj Sneddon, Indonesian: A Comprehensive Grammar; frazoj originalaj al LinguaCommons. KER-nivelo A2. Konfido: Alta.. Sentences are original to LinguaCommons.
6. Kulturo kaj kunteksto
La indonezia naskiĝis kiel unueca lingvo de insularo kun pli ol 700 lokaj lingvoj: ĝi estas la lingvo de la Ĵuro de la Junularo de 1928 (Sumpah Pemuda) kaj de la sendependeco. Lerni ĝin malfermas la vivon de Ĝakarto, Balion, kreskantan literaturon kaj filmon, kaj kulturon de ĝentileco kaj reciproka helpo (gotong royong).
La norma lingvo kunekzistas kun multaj regionaj variaĵoj kaj familiara registro (bahasa gaul). Kiel komencanto vi unue lernas la normon.
„Bahasa menunjukkan bangsa.“ — La lingvo montras la popolon. (indonezia proverbo)
Kien iras ĉi tiu gvidilo
A1–A2 supre estas kompletaj. La materialo sube estas skizo, intence nekompleta.
Planataj niveloj B1–C2 (skizitaj)
- B1: la kompleta afiksa sistemo (me-/di-/ber-/ter-/-kan/-i), la klasigiloj.
- B2: substantivigo, rilativaj propozicioj (yang), la pasivo en kunteksto.
- C1: registroj (formala vs bahasa gaul), idiomaĵoj.
- C2: literaturaj tekstoj, nuancoj, regiona vario.
7. Lernresursoj
Rekomendata komenca aro (kontrolita en junio 2026):
- KBBI — oficiala vortaro (kbbi.kemdikbud.go.id)Referenco — oficiala vortaro de la indonezia (Badan Bahasa)
- Badan Pengembangan dan Pembinaan BahasaAŭtoritato — la nacia lingva agentejo de Indonezio
- Duolingo — la indonezia (per la angla)Suplemento — senpagaj bazaĵoj (kurso en la angla)
- Indonezia lingvo (superrigardo, Vikipedio) — klasifiko, historio, gramatiko
8. Notoj kaj limigoj
- La norma indonezia kunekzistas kun tre malsama familiara registro (bahasa gaul); ĉi tiu gvidilo instruas la normon.
- La gvidilo kovras A1–A2 plene; B1–C2 estas skizoj.