Tiếng Ukraina cho người Việt

Li detaliat textu de ti-ci guide es monstrat in su orígin-lingue durant que li traduction a Occidental es in progrès. Vider li tot sit in anglés →

A1.1Beginner · Foundations

2. Tiếng Ukraina là gì?

Tiếng Ukraina (Українська мова) là ngôn ngữ chính thức của Ukraine, thuộc nhóm ngôn ngữ Slav Đông cùng với tiếng Nga và tiếng Belarus. Ước tính có khoảng 40–45 triệu người nói trên toàn thế giới. Tiếng Ukraina gần gũi nhất với tiếng Belarus, và về mặt từ vựng gần với tiếng Ba Lan (Slav Tây) hơn là tiếng Nga.¹⁴⁷

Đối với người Việt, tiếng Ukraina thách thức ở chỗ hệ thống biến cách (7 cách), thể động từ (hoàn thành/chưa hoàn thành), và chữ Cyrillic. Nhưng phát âm khá đều đặn: gần như «viết sao đọc vậy», nên một khi thuộc bảng chữ cái thì đọc được hầu hết các từ.⁵

Bảng chữ cái Cyrillic (абетка)

Bảng chữ cái tiếng Ukraina hiện đại có 33 chữ cái: 21 phụ âm, 10 nguyên âm, 1 bán nguyên âm (й) và 1 dấu mềm (ь). Bốn chữ đặc trưng không có trong tiếng Nga là: є, і, ї, ґ. Dưới đây là toàn bộ 33 chữ cái với âm gần đúng trong tiếng Việt.²

Chữ	Âm (chuyển tự)	Gần đúng tiếng Việt
А а	a	a
Б б	b	b
В в	v	v
Г г	h (hữu thanh)	gần «h», hữu thanh
Ґ ґ	g	«g» cứng như trong «go»
Д д	d	đ
Е е	e	e (mở)
Є є	je	«i-ê» (ye)
Ж ж	zh	«gi» hữu thanh (j tiếng Pháp)
З з	z	z
И и	y	nguyên âm giữa «i» và «ư»
І і	i	i
Ї ї	ji	«i-i» (yi)
Й й	j	«i» ngắn (bán nguyên âm)
К к	k	c/k
Л л	l	l
М м	m	m
Н н	n	n
О о	o	o
П п	p	p
Р р	r (rung)	r rung lưỡi
С с	s	x (s)
Т т	t	t
У у	u	u
Ф ф	f	ph (f)
Х х	kh	kh như trong «không»
Ц ц	ts	ts
Ч ч	ch	ch (Anh)
Ш ш	sh	s (sh)
Щ щ	shch	sh-ch
Ь ь	dấu mềm	làm mềm phụ âm đứng trước
Ю ю	ju	«i-u» (yu)
Я я	ja	«i-a» (ya)

Lời chào và phép lịch sự

Tiếng Ukraina	Phiên âm	Tiếng Việt
Привіт	Pryvit	Chào (thân mật)
Добрий день	Dobryi den	Chào (trang trọng) / Chào buổi trưa
Доброго ранку	Dobroho ranku	Chào buổi sáng
Добрий вечір	Dobryi vechir	Chào buổi tối
На добраніч	Na dobranich	Chúc ngủ ngon
До побачення	Do pobachennia	Tạm biệt
Дякую	Dyakuyu	Cảm ơn
Будь ласка	Bud laska	Làm ơn / Không có gì
Вибачте	Vybachte	Xin lỗi
Так / Ні	Tak / Ni	Có / Không

Bài tập: Bảng chữ cái Cyrillic

Practice: Bảng chữ cái Cyrillic tiếng Ukraina (§2) — theo mô tả âm, hãy gõ chữ cái Ukraina tương ứng. Chấp nhận cả chữ hoa.. Type the missing word — accents are optional.

1.Chữ cho âm «v» (dễ nhầm: trông giống B Latin) → Question 1: fill in the blank
Hint: faux ami thị giác
2.Chữ cho âm «n» (dễ nhầm: trông giống H Latin) → Question 2: fill in the blank
Hint: faux ami thị giác
3.Chữ cho âm «r» rung (dễ nhầm: trông giống P Latin) → Question 3: fill in the blank
Hint: faux ami thị giác
4.Chữ «h» hữu thanh, giữa h và g → Question 4: fill in the blank
Hint: âm hữu thanh mềm
5.Chữ «g» cứng, như trong «go» → Question 5: fill in the blank
Hint: chữ hiếm, có móc
6.Chữ cho âm «sh» → Question 6: fill in the blank
Hint: âm xát
7.Chữ cho âm «zh» / «gi» hữu thanh → Question 7: fill in the blank
Hint: âm xát hữu thanh
8.Chữ cho âm «kh» (như «không») → Question 8: fill in the blank
Hint: ma sát ở họng
9.Chữ cho âm «ts» → Question 9: fill in the blank
Hint: âm tắc xát
10.Chữ cho nguyên âm «u» → Question 10: fill in the blank
Hint: nguyên âm tròn môi

10 questions

Grammar reference: Chữ cái lấy từ bảng chữ cái ở §2 của hướng dẫn này, đối chiếu với «Ukrainian alphabet», Wikipedia và Pugh & Press (1999), Ukrainian: A Comprehensive Grammar, Routledge. Nội dung gốc của LinguaCommons.. Sentences are original to LinguaCommons.

Số đếm 1–10

Số	Tiếng Ukraina	Phiên âm
1	один	odyn
2	два	dva
3	три	try
4	чотири	chotyry
5	п'ять	piat
6	шість	shist
7	сім	sim
8	вісім	visim
9	дев'ять	deviat
10	десять	desiat

Lưu ý: sau các số 2, 3, 4 danh từ dùng dạng số nhiều đặc biệt (thực chất là sở hữu cách số ít cổ), còn từ 5 trở lên dùng sở hữu cách số nhiều — ví dụ: два роки (2 năm) nhưng п'ять років (5 năm).³

A1.2Beginner · Building Basics

3. Ngữ pháp cơ bản

Đại từ nhân xưng

Tiếng Ukraina	Phiên âm	Tiếng Việt
я	ya	tôi
ти	ty	bạn (thân mật)
ви	vy	bạn (trang trọng / số nhiều)
він	vin	anh ấy
вона	vona	cô ấy
воно	vono	nó
ми	my	chúng tôi
вони	vony	họ

Một điểm dễ chịu cho người Việt: ở thì hiện tại, động từ «là» (бути) thường được lược bỏ. «Я студент» nghĩa là «Tôi là sinh viên» — không cần từ nối. Khi cần nhấn mạnh, người ta dùng dạng є cho mọi ngôi.³

Cụm từ hằng ngày

Tiếng Ukraina	Phiên âm	Tiếng Việt
Як справи?	Yak spravy?	Bạn khỏe không?
Добре, дякую	Dobre, dyakuyu	Tốt, cảm ơn
Мене звати…	Mene zvaty…	Tôi tên là…
Я не розумію	Ya ne rozumiyu	Tôi không hiểu
Ви говорите англійською?	Vy hovoryte anhliiskoyu?	Bạn có nói tiếng Anh không?
Скільки це коштує?	Skilky tse koshtuye?	Cái này giá bao nhiêu?
Де туалет?	De tualet?	Nhà vệ sinh ở đâu?
Допоможіть!	Dopomozhit!	Giúp với!

Bài tập: Lời chào và cụm từ hằng ngày

Practice: Lời chào và cụm từ cơ bản (§2–§3) — điền từ tiếng Ukraina còn thiếu.. Type the missing word — accents are optional.

1.Chào buổi sáng: Доброго Question 1: fill in the blank!
Hint: gốc «ranok» (buổi sáng)
2.Chào buổi tối: Добрий Question 2: fill in the blank!
Hint: «vechir»
3.Cảm ơn: Question 3: fill in the blank!
Hint: một từ
4.Làm ơn / Không có gì: Будь Question 4: fill in the blank
Hint: hai từ, điền từ sau
5.Xin lỗi: Question 5: fill in the blank!
Hint: dạng lịch sự
6.Bạn khỏe không?: Як Question 6: fill in the blank?
Hint: «việc» số nhiều
7.Có / Vâng: Question 7: fill in the blank
Hint: một âm tiết
8.Không: Question 8: fill in the blank
Hint: một âm tiết
9.Tôi tên là…: Мене Question 9: fill in the blank…
Hint: động từ «gọi»
10.Rất vui được gặp: Дуже Question 10: fill in the blank
Hint: «dễ chịu»

10 questions

Grammar reference: Cụm từ lấy từ bảng lời chào ở §2–§3, đối chiếu với «Useful Ukrainian phrases», Omniglot và tài liệu Ukrainian Lessons. Nội dung gốc của LinguaCommons.. Sentences are original to LinguaCommons.

A2.1Elementary · Everyday Language

Hệ thống biến cách (7 cách)

Tiếng Ukraina có 7 cách ngữ pháp — tương đương với các giới từ và trợ từ trong tiếng Việt, nhưng được thể hiện qua đuôi từ thay đổi ở cuối danh từ. Đây là phần khó nhất của ngữ pháp tiếng Ukraina.³

Cách	Chức năng	Tương đương tiếng Việt
Chủ cách	Chủ ngữ	không có trợ từ
Sở hữu cách	Sở hữu / phủ định	của / không có
Tặng cách	Tân ngữ gián tiếp	cho / đến
Tân ngữ cách	Tân ngữ trực tiếp	(tân ngữ trực tiếp)
Công cụ cách	Phương tiện / đồng hành	bằng / với
Vị trí cách	Địa điểm (với giới từ)	ở / trong / tại
Hô cách	Xưng hô	ơi / ạ (gọi tên)

Ví dụ biến cách của danh từ книга (sách, giống cái) ở số ít qua cả 7 cách:³⁵

Cách	Dạng của «sách»	Ví dụ / nghĩa
Chủ cách	книга	Книга тут. — Sách ở đây.
Sở hữu cách	книги	немає книги — không có sách
Tặng cách	книзі	дати книзі… — đưa cho sách…
Tân ngữ cách	книгу	Я читаю книгу. — Tôi đọc sách.
Công cụ cách	книгою	з книгою — với quyển sách
Vị trí cách	(у) книзі	у книзі — trong sách
Hô cách	книго	(dạng gọi)

Hội thoại: Làm quen

Tiếng Ukraina	Tiếng Việt
— Привіт! Як тебе звати?	— Chào! Bạn tên gì?
— Мене звати Оленка. А тебе?	— Mình tên Olenka. Còn bạn?
— Я Мінь. Дуже приємно!	— Mình là Minh. Rất vui được gặp!
— Звідки ти?	— Bạn đến từ đâu?
— Я з В'єтнаму.	— Mình đến từ Việt Nam.
— Ласкаво просимо до України!	— Chào mừng đến Ukraine!

Bài tập: Đại từ và biến cách

Practice: Đại từ nhân xưng và biến cách của danh từ (§3) — điền dạng tiếng Ukraina đúng.. Type the missing word — accents are optional.

1.«tôi» (chủ cách) → Question 1: fill in the blank
Hint: một chữ cái
2.«bạn» (thân mật) → Question 2: fill in the blank
Hint: 2 chữ cái
3.«chúng tôi» → Question 3: fill in the blank
Hint: 2 chữ cái
4.«họ» → Question 4: fill in the blank
Hint: số nhiều
5.«anh ấy» → Question 5: fill in the blank
6.«cô ấy» → Question 6: fill in the blank
7.«bạn» (trang trọng) → Question 7: fill in the blank
Hint: 2 chữ cái
8.Sở hữu cách của «книга»: немає Question 8: fill in the blank (không có sách)
Hint: đuôi -и
9.Tân ngữ cách của «книга»: Я читаю Question 9: fill in the blank (Tôi đọc sách)
Hint: đuôi -у
10.«cái gì» → Question 10: fill in the blank

10 questions

Grammar reference: Dạng lấy từ bảng đại từ và bảng biến cách của «книга» ở §3, đối chiếu với «Ukrainian grammar», Wikipedia và Pugh & Press (1999), Routledge. Nội dung gốc của LinguaCommons.. Sentences are original to LinguaCommons.

A2.2Elementary · Expanding Range

Thể động từ

Mỗi động từ tiếng Ukraina tồn tại ở hai dạng: thể chưa hoàn thành (hành động đang diễn ra hoặc lặp lại) và thể hoàn thành (hành động đã hoàn tất). Đây là khái niệm không tồn tại trong tiếng Việt.⁶

Thể hoàn thành thường được tạo bằng cách thêm tiền tố hoặc đổi thân từ. Ví dụ: писати (viết, chưa hoàn thành) → написати (viết xong, hoàn thành). Lưu ý: thể hoàn thành không dùng ở thì hiện tại, vì hiện tại vẫn đang diễn ra.⁶

Chưa hoàn thành	Hoàn thành	Nghĩa
писати	написати	viết
читати	прочитати	đọc
робити	зробити	làm
їсти	з'їсти	ăn
пити	випити	uống

Chia động từ ở thì hiện tại: робити (làm)

Ngôi	Dạng	Phiên âm
я (tôi)	роблю	robliu
ти (bạn)	робиш	robysh
він/вона (anh/cô ấy)	робить	robyt
ми (chúng tôi)	робимо	robymo
ви (các bạn)	робите	robyte
вони (họ)	роблять	robliat

Bài tập: Thể và chia động từ

Practice: Thể động từ và chia động từ ở thì hiện tại (§ này) — điền dạng tiếng Ukraina đúng.. Type the missing word — accents are optional.

1.Thể chưa hoàn thành của «viết» → Question 1: fill in the blank
Hint: nguyên thể
2.Thể hoàn thành của «viết» (thêm tiền tố на-) → Question 2: fill in the blank
Hint: на- + писати
3.«Tôi làm»: Я Question 3: fill in the blank
Hint: ngôi «tôi»
4.«Bạn làm»: Ти Question 4: fill in the blank
Hint: ngôi «ти»
5.«Cô ấy làm»: Вона Question 5: fill in the blank
Hint: ngôi 3 số ít
6.«Chúng tôi làm»: Ми Question 6: fill in the blank
Hint: ngôi «ми»
7.«Họ làm»: Вони Question 7: fill in the blank
Hint: ngôi «вони»
8.Thể chưa hoàn thành của «đọc» → Question 8: fill in the blank
Hint: nguyên thể
9.«Tôi đọc»: Я Question 9: fill in the blank
Hint: ngôi «tôi»
10.Phủ định «Tôi không đi»: Я Question 10: fill in the blank йду
Hint: trợ từ phủ định

10 questions

Grammar reference: Dạng lấy từ bảng thể và bảng chia động từ «робити» trong mục này, đối chiếu với Ukrainian Lessons («Verb aspect») và «Ukrainian grammar», Wikipedia. Nội dung gốc của LinguaCommons.. Sentences are original to LinguaCommons.

B1.1Intermediate · Independent Use

4. Phát âm

Phát âm tiếng Ukraina khá đều đặn. Một số điểm lưu ý cho người Việt:

Г г — âm hữu thanh, gần giống "h" trong tiếng Anh, không phải "g" cứng.
Ґ ґ — âm "g" cứng như trong "go" tiếng Anh.
И и — nguyên âm giữa "i" và "ư", không tồn tại trong tiếng Việt.
Р р — rung lưỡi (r cuộn).
Ь (dấu mềm) — làm mềm phụ âm đứng trước, tương tự phụ âm có dấu móc trong tiếng Việt.

Trọng âm trong tiếng Ukraina không cố định và không được đánh dấu trong chữ viết thông thường, nên cần học thuộc theo từng từ — ví dụ trọng âm ở кни́га rơi vào âm tiết đầu.²

Đọc hiểu: Một ngày của tôi

Tiếng Ukraina	Tiếng Việt
Щоранку я прокидаюся о сьомій.	Mỗi sáng tôi thức dậy lúc bảy giờ.
Я п'ю каву і їм хліб із сиром.	Tôi uống cà phê và ăn bánh mì với phô mai.
Потім я йду на роботу.	Sau đó tôi đi làm.
Увечері я читаю книгу українською.	Buổi tối tôi đọc sách bằng tiếng Ukraina.
Це нелегко, але цікаво!	Điều đó không dễ, nhưng thú vị!

B1.2Intermediate · Connected Language

5. Lỗi thường gặp

Nhầm Г và Ґ — Г trong tiếng Ukraina là âm hữu thanh, không phải "g" cứng.
Bỏ qua thể động từ — Dùng thể chưa hoàn thành khi cần thể hoàn thành làm thay đổi hoàn toàn ý nghĩa.
Nhầm chữ Cyrillic với Latin — В trông giống "B" nhưng đọc là "v"; Н trông giống "H" nhưng đọc là "n"; Р trông giống "P" nhưng đọc là "r".
Không áp dụng biến cách — Quên thay đổi đuôi từ khi cần dùng các cách khác nhau.

Cụm từ khi đi mua sắm và du lịch

Tiếng Ukraina	Phiên âm	Tiếng Việt
Де вокзал?	De vokzal?	Nhà ga ở đâu?
Скільки коштує квиток?	Skilky koshtuye kvytok?	Vé giá bao nhiêu?
Один квиток, будь ласка.	Odyn kvytok, bud laska.	Một vé, làm ơn.
Я хочу їсти.	Ya khochu yisty.	Tôi muốn ăn.
Смачного!	Smachnoho!	Chúc ngon miệng!
Рахунок, будь ласка.	Rakhunok, bud laska.	Tính tiền, làm ơn.

Bài tập: Số đếm và từ vựng thiết yếu

Practice: Số đếm, từ vựng cơ bản và cụm từ du lịch (§2, §5) — điền từ tiếng Ukraina còn thiếu.. Type the missing word — accents are optional.

1.Số 1 → Question 1: fill in the blank
2.Số 2 → Question 2: fill in the blank
3.Số 3 → Question 3: fill in the blank
4.Số 5 → Question 4: fill in the blank
Hint: có dấu nháy
5.Số 10 → Question 5: fill in the blank
6.«nước» (đồ uống) → Question 6: fill in the blank
7.«bánh mì» → Question 7: fill in the blank
8.«Nhà vệ sinh ở đâu?»: Де Question 8: fill in the blank?
9.«... giá bao nhiêu?»: Скільки це Question 9: fill in the blank?
Hint: động từ
10.«Giúp với!» → Question 10: fill in the blank!
Hint: dạng lịch sự

10 questions

Grammar reference: Từ vựng lấy từ bảng số đếm ở §2 và bảng cụm từ du lịch ở §5, đối chiếu với «Useful Ukrainian phrases», Omniglot. Nội dung gốc của LinguaCommons.. Sentences are original to LinguaCommons.

B2.1Upper-Intermediate · Fluency & Nuance

6. Tài nguyên học tập

Ukrainian Lessons Podcast — Giải thích bằng tiếng Anh, từ A1 đến B2.
Duolingo — Có khóa tiếng Ukraina. Tốt để làm quen với chữ Cyrillic.
Phim "Слуга народу" (Netflix) — Tiếng Ukraina tự nhiên với phụ đề.
Anki — Ôn chữ Cyrillic và từ vựng với phương pháp lặp lại cách quãng.

Ukrainian LessonsA1–B2 — Podcast và bài học có hệ thống, giải thích bằng tiếng Anh.
Omniglot: UkrainianNhập môn — Bảng chữ cái, phát âm và mẫu văn bản.
DuolingoA1–A2 — Khóa miễn phí, làm quen chữ Cyrillic.
Wikipedia: Ukrainian languageTham khảo — Tổng quan ngữ pháp, lịch sử và phương ngữ.

B2.2Upper-Intermediate · Consolidation

7. Văn hóa

Văn hóa Ukraine kết hợp truyền thống Cossack, áo thêu thổ cẩm (вишиванка), âm nhạc dân gian, và ẩm thực đặc sắc (борщ borscht, вареники varenyky). Taras Shevchenko (1814–1861) là cha đẻ của văn học Ukraine hiện đại. Ngôn ngữ Ukraine mang ý nghĩa đặc biệt trong bản sắc quốc gia và lịch sử hiện đại của đất nước.¹

Tục ngữ và thành ngữ Ukraine

Tục ngữ (tiếng Ukraina)	Dịch sát nghĩa	Ý nghĩa
Без верби і калини нема України.	Không có cây liễu và cây kim ngân thì không có Ukraine.	Hai loài cây là biểu tượng dân tộc.
Терпи, козаче, отаманом будеш.	Chịu đựng đi, chàng Cossack, rồi sẽ thành thủ lĩnh.	Kiên nhẫn thì sẽ thành công.
Хто не працює, той не їсть.	Ai không làm thì không ăn.	Đề cao lao động.

Ba câu trên là những câu tục ngữ và thành ngữ phổ biến của Ukraine, thường gặp trong văn hóa dân gian và đời sống hằng ngày.⁸

Cartes — 151 paroles

2. Tiếng Ukraina là gì?

Bảng chữ cái Cyrillic (абетка)

Lời chào và phép lịch sự

Bài tập: Bảng chữ cái Cyrillic

Số đếm 1–10

3. Ngữ pháp cơ bản

Đại từ nhân xưng

Cụm từ hằng ngày

Bài tập: Lời chào và cụm từ hằng ngày

Hệ thống biến cách (7 cách)

Hội thoại: Làm quen

Bài tập: Đại từ và biến cách

Thể động từ

Chia động từ ở thì hiện tại: робити (làm)

Bài tập: Thể và chia động từ

4. Phát âm

Đọc hiểu: Một ngày của tôi

5. Lỗi thường gặp

Cụm từ khi đi mua sắm và du lịch

Bài tập: Số đếm và từ vựng thiết yếu

6. Tài nguyên học tập

7. Văn hóa

Tục ngữ và thành ngữ Ukraine

Relatet guides

🇺🇦Tiếng Ukraina cho người Việt

Cartes — 151 paroles

2. Tiếng Ukraina là gì?

Bảng chữ cái Cyrillic (абетка)

Lời chào và phép lịch sự

Bài tập: Bảng chữ cái Cyrillic

Số đếm 1–10

3. Ngữ pháp cơ bản

Đại từ nhân xưng

Cụm từ hằng ngày

Bài tập: Lời chào và cụm từ hằng ngày

Hệ thống biến cách (7 cách)

Hội thoại: Làm quen

Bài tập: Đại từ và biến cách

Thể động từ

Chia động từ ở thì hiện tại: робити (làm)

Bài tập: Thể và chia động từ

4. Phát âm

Đọc hiểu: Một ngày của tôi

5. Lỗi thường gặp

Cụm từ khi đi mua sắm và du lịch

Bài tập: Số đếm và từ vựng thiết yếu

6. Tài nguyên học tập

7. Văn hóa

Tục ngữ và thành ngữ Ukraine

Relatet guides

Tiếng Ukraina cho người Việt